شناسايي 11 مانع در انجام معاملات موفق

روانشناسي بازار سهام

بورس 24- در چهارمين قسمت مطلب جذاب روانشناسي در بازار سهام توماس. اس. بولكووسكي متخصص مشهور روانشناسي بازارهاي مالي در جهان 11 مانع در انجام معاملات موفق را تشريح كرده است.

مانع 1: تعريف نشدن زيان
پيش از آنكه معامله‌اي انجام دهم، هدف قيمتي خود و همچنين نقطه قيمتي دستور توقف زيان را مشخص مي‌كنم. از خود مي‌پرسم اگر سهام به چه قيمتي برسد يعني اينكه من اشتباه كرده‌ام؟ برخي معامله‌گران هدف‌هاي قيمتي خود را مشخص نمي‌كنند. بايد اعتراف كنم اگر وقت كافي براي تمركز دقيق روي تمام معاملاتم نداشته باشم، تنها موردي كه دقت بسياري به آن خواهم نمود، همين اهداف قيمتي و قيمت توقف زيان خواهد بود. البته اگر در مورد دستور توقف زيان، احتمال بدهيد كه قيمت سهمي پايين مي‌رود و احتمال بالارفتن آن كم است، بهتر است اصلا آن را نخريد.
مانع 2: ترديد
شما سيگنال معاملاتي خود را دريافت مي‌كنيد. اما اكنون چه بايد كرد؟ مثلا، مي‌بينيد كه قيمت دارد پايين مي‌آيد و معتقد هستيد كه اگر كمي صبر كنيد قيمت مجددا بالا خواهد رفت و از زيان خارج خواهيد شد. ممكن است درست فكر كنيد. البته به همان اندازه هم احتمال دارد كه اشتباه كنيد. چيزي كه روشن است اين است كه شما داريد سيگنال دريافتي معاملاتي خود را ناديده مي‌گيريد و اين خيلي بد است. براي معامله خود برنامه‌ريزي كنيد و بر اساس همان برنامه معامله نماييد. اگر قيمت پايين بيايد و به قيمت دستور توقف زيان برسد، سهم خود را بفروشيد. زيان كردن بايد براي شما به همان اندازه آسان باشد كه سود كردن. اگر اين گونه احساسي نسبت به زيان كردن نداريد، پس بايد بيشتر تمرين كنيد.
مانع 3: عقايد سرسختانه يا تعصبي..
بدترين معاملاتي كه انجام داده‌ام آنهايي بوده‌اند كه به تصور خودم مي‌دانستم روند تغيير قيمت سهم چگونه خواهد بود. هنگامي كه چيزي كه فكرش را نمي‌كردم اتفاق مي‌افتد، فلج مي‌شوم و نمي‌توانم باور كنم و نمي‌توانم ماشه را براي خارج شدن از بازار بكشم. زيان به طور مداوم ادامه مي‌يابد و معلوم نيست تا كجا ادامه مي‌يابد.
اكنون كه درباره اين مشكل مي‌دانم، سعي مي‌كنم تمام جوانب يك معامله را به دقت بررسي كنم و خودم را براي سقوط ناگهاني قيمت نيز آماده مي‌كنم. اجازه ندهيد عقايدتان بر معاملات شما تاثير بگذارند. تنها قيمت است كه اهميت دارد نه چيز ديگر.
مانع 4: معامله به روش خودكشي
تا حالا آن قدر از دنيا عصباني بوده‌ايد كه احساس كنيد هيچ اهميتي ندارد چه اتفاقي برايتان بيفتد؟ يادم مي‌آيد زماني با همين حس و حال به يك روز معاملاتي نزديك شدم. شرط‌هاي بسيار بزرگ و خطرناكي بستم اما يادم نمي‌آيد كه برنده شدم يا بازنده. احتمالا برنده نشدم. اكنون آموخته‌ام كه در هنگام ناراحتي يا عصبانيت معامله نكنم. بهتر است شما هم اين كار را نكنيد.
مانع 5: معامله در حالت شادي بسيار
اين مورد دقيقا برعكس حالت قبلي است، اما جالب است كه نتايج مشابهي با آن دارد. تا كنون چند بار پشت سر هم چندين معامله موفقيت آميز انجام داده‌ايد؟ در آن هنگام احساس شادي بسياري خواهيد داشت. هنگامي كه چنين احساسي به شما دست دهد بايد آماده باشيد كه بازار درس بسيار بدي به شما بدهد!
اما اكنون مي‌دانم كه هنگامي كه چنين احساسي از شعف و غرور مرا گرفته است، معامله نكنم.
مانع 6: از دست دادن شكست قيمت به سمت بالا
اين مورد اصلا در مورد بد وارد شدن به يك معامله نيست. بلكه درباره عدم توانايي در وارد شدن به يك معامله است. يعني به طور كلي يك فرصت را از دست مي‌دهيد. داريد قيمت را دنبال مي‌كنيد كه ناگهان شاهد جهش قيمت خواهيد بود.
زماني در مورد يك سهم همين بلا به سرم آمد. الگوي سرو‌شانه را در تغييرات قيمت سهمي ديده بودم و آن را به ليست سهم‌هايي كه بايد مراقبشان مي‌بودم اضافه كردم. سپس عقب نشستم و صبر كردم و بيشتر منتظر ماندم. در همين هنگام بود كه ديدم قيمت بالا و بالا و بالاتر رفت و هر روز كه قيمت بالاتر مي‌رفت با خودم مي‌گفتم: «بايد زودتر آن را مي‌خريدم.»
مانع 7: از دست دادن تمركز
يادم مي‌آيد هنگامي كه معاملات روزانه و نوسان گيري را آغاز كرده بودم، نوري كه به درون اتاق مي‌تابيد برايم مشكل ايجاد مي‌كرد. در واقع تمركزم را بر هم مي‌زد. همين طور، هنگامي كه سگم پارس مي‌كرد يا تلفن زنگ مي‌زد، حواسم پرت مي‌شد. هنگامي كه در حال انجام معامله هستيد، سعي كنيد تمركز خود را حفظ نماييد.
مانع 8: صحيح گفتن يا پول درآوردن؟
تنها معامله‌گران كمي هستند كه معتقدند فروش بخشي از سهام در روز اول به قصد سود، واقعا كار درستي است. اگر از اين گونه افراد بپرسيد كه: «برنده شدن مهم‌تر است يا پول درآوردن؟»، خواهند گفت: «پول در آوردن». اما در واقع اين گونه عمل نمي‌كنند. آنها بخشي از سهام در حال بالارفتن خود را خيلي زود مي‌فروشند و اجازه نمي‌دهند سودهاي بيشتر نصيبشان شود.
آنها در واقع يك احساس نياز مي‌كنند و آن اين است كه به خود بگويند امروز بالاخره سودي نصيبم شد. در واقع آنها مي‌خواهند به خود ثابت كنند، درست حدس زده اند يا درست عمل كرده‌اند.
در اين مواقع هميشه با خود يك حساب و كتاب كنيد. بهتر نبود تمام سهم را با قيمت بالاتر مي‌فروختيد؟ جواب اين سوال را بايد از معاملات ناموفقي كه قيمت سهم در آنها پايين مي‌رود جست و جو كرد. هنگامي كه قيمت در حال پايين رفتن است، آيا بهتر نيست تمام سهم خود را همان ابتداي كار بفروشيد و خارج شويد؟ البته كه بله.
بله بهترين كار اين است كه هنگام پايين رفتن قيمت تمام سهم را يكجا فروخت و هنگام بالارفتن قيمت با تمام توان همان اول كار خريد كرد، مگر اينكه مثلا بخواهيد درصد يك سهم را در پرتفوليوي خود كم كنيد.
مانع 9: عدم همخواني يا هماهنگي
اگر قرار است تنها گاهي اوقات بر اساس سيستم معاملاتي خود و سيگنال‌هايي كه به شما مي‌دهد، عمل كنيد، اصلا چه لزومي دارد كه از يك سيستم استفاده كنيد؟ شما نمي‌توانيد از قبل تشخيص دهيد كه يك معامله موفقيت آميز خواهد بود يا خير. بنابراين بايد به هر سيگنالي توجه كنيد و بر اساس آن عمل نماييد. اگر نمي‌توانيد، سيستمي را پيدا كنيد كه بتوانيد به آن پايبند باشيد.
مانع 10: رعايت نكردن اصل مديريت سرمايه (پول)
برخي افراد به اندازه يك سهم در پرتفوي خود توجهي نمي‌كنند و گاهي هم به درستي از ابزار اهرم استفاده نمي‌كنند.
مديريت سرمايه يا پول به معناي حفظ سرمايه، محدود كردن زيان‌ها و گسترده تر كردن سودها است. بنابر اين اگر نتوانيد اين كار را به خوبي انجام دهيد، بهتر است فعلا از انجام معامله دست بكشيد. اكنون كه در اواسط سال 2009 هستيم و من اين مقاله را مي‌نويسم، زيان من در حدود 9 درصد و سود من در حدود 36 درصد است. اما نكته خوب اين است كه زيان‌ها مربوط به درصد كمي از پرتفوي من هستند.
مانع 11: وابسته بودن به پول
اين مورد را اضافه مي‌كنم، زيرا مشكل بزرگي است و در عين حال راه حل ساده‌اي دارد. مشكل چيست؟ مشكل اين است كه شما بر روي پول تمركز مي‌كنيد. چند بار به خود گفته‌‌ايد: «اين زيان آن قدر زيان است كه نمي‌توانم سهم خود را بفروشم»؟ خيلي زياد.
چند بار به سودهاي خود نگاه كرده‌ايد و گفته‌ايد بهتر است خارج شوم؟
اصلا اهميتي ندارد شما سهمي را با چه قيمتي خريده‌ايد، مهم آن است كه آن را با چه قيمتي مي‌فروشيد. سودها و زيان‌ها را فراموش كنيد و به اين مساله توجه و تمركز كنيد كه چه اندازه به قوانين و سيستم خود پايبند هستيد و بر اساس آن عمل مي‌كنيد. مثلا به جاي اينكه به پايين‌ترين قيمت روز سهمي كه داريد، نگاه كنيد و غصه بخوريد، بر اين نكته تمركز كنيد كه آيا وقت فروش است يا خير. اگر بتوانيد اين كار را انجام دهيد، استرس شما كم مي‌شود و عملكرد بهتري خواهيد داشت.
ساده به نظر مي‌رسد و البته ساده هم هست، اما معامله‌گراني را مي‌شناسم كه نمي‌توانند اين گفته را درك و بر اساس آن عمل كنند. تنها با خود فكر مي‌كنند تمام كاري كه بايد انجام دهند، اين است كه مقداري پول از يك معامله نصيبشان شود. اين افراد هرگز معامله‌گران خوبي نمي‌شوند.
منبع: www.bourse24.ir